Sağlık
hepimiz için en önemli değerdir.
Varlığında anlayamadığımız kıymetini
kaybedince anlar, hastalandığımızda
sağlığımızın mutluluğumuzda ne kadar
önemli bir payı olduğunu farkederiz. Hasta
olduğumuzda sadece fiziken değil, ruhen de farklılaşırız. Kendimizi
güvensiz işe yaramaz hisseder, kimimiz hiç bir şey eskisi gibi olmayacak
sanarak içine kapanır, kimimiz öfkeyle başkalarına saldırganlaşır,
kimimiz de çocukça davranışlar geliştiririz. Geleceğimizden kaygılanır,
kendimizi cezalandırılmış ve kısıtlanmış hisseder, hayatın anlamsız
olduğu düşüncesine kapılabiliriz. Bütün bu duygular tıpkı hastalıklar
gibi, hekimler de dahil hepimizin başına gelebilir ve aslında normaldir.
Hastalık, kişilere 'hasta psikolojisi' dediğimiz, sağlığımıza yeniden
kavuştuğumuzda kaybolacak olan ayrı bir yük yükler.
Sağlık kurumuna, hem bozulan sağlığımızı yeniden kazanmayı hem de
eskisi gibi mutlu olmayı bekleyerek başvururuz. Burada karşımıza çıkan,
günlük hayatımızda görmediğimiz uygulamalar ve karmaşık işlemler
karşısında daha çok şaşırır, bazen ne yapacağımızı bilemeyiz. İşte bu
noktada başvurduğunuz kurumun, sizi hem sağlığınıza kavuşturma, hem de
bunu hangi yolla yapacağınız konusunda sizi bilgilendirme sorumluluğu
vardır.
Hasta haklarının amaçları
Hastaların desteklenmesi ve toplumsal açıdan
güçlendirilmesidir.
Hastalara sağlık hizmetlerinden tam yararlanma konusunda yardım
etmek.
Hasta-sağlık çalışanı ilişkilerini desteklemek ve geliştirmek.
Hasta eğitimini genel bir uygulama haline getirerek sağlık hizmeti
etkinliğini artırmak.
Sağlık hizmeti alan, sunan ve aracılık eden kişi ve kurumlar arasında
işbirliği ve iletişim fırsatları yaratmak, var olanları güçlendirmek,
böylelikle daha etkin ve güvenilir bir model oluşturmak.
Hasta haklarıyla ilgili başvuru mekanizmaları oluşturarak sağlık
hizmeti ortamında iç kontrolü sağlamak.
Hasta ve hasta yakını hakları
Tüm bu hakların amacı 'insan sağlığının yüksek düzeyde
korunmasını' ve sağlık hizmetlerinin yüksek kalitede verilmesini
sağlamaktır. Haklar, vatandaşların ve sağlık tedavisinde payı olanların
hem görev hem de sorumlulukları ile ilişkilidir.
Koruyucu tedbirlerin alınması hakkı
Her birey hastalıktan korunmak için uygun hizmet alma hakkına sahiptir.
Bu amaca ulaşmak için sağlık hizmetlerinin görevi, sağlık hizmetlerinden
ve bilimsel araştırma sonuçları ile teknolojik yeniliklerden herkesin
yararlanmasını sağlamaktır.
Yararlanma hakkı
Her birey sağlık ihtiyaçlarının karşılanması için sağlık
hizmetlerinden yararlanma hakkına sahiptir. Sağlık hizmetleri herkese
eşit olarak verilmeli ve hastalığın türü, zamanı, ikamet yeri veya mali
kaynaklar konusunda ayrım yapılmamalıdır.
Bilgi hakkı
Her birey kendi sağlık durumu hakkında, mevcut sağlık hizmetleri ve
onlardan nasıl yararlanabileceği konusunda ve tüm bilimsel araştırma ve
teknolojik yenilikler ile ilgili bilgi alma hakkına sahiptir. Sağlık
hizmetleri, sağlık hizmeti verenler, hastanın kolay ulaşabileceği ve
anlayacağı dilde bilgi vermek zorundadır. Hastaların kendi dosyalarında
ve kayıtlarında kendileri ve hastalıkları ile ilgili bulunan bilgileri
alma, fotokopi ile çoğaltma, soru sorma ve hata varsa onların
düzeltilmesini talep etme hakkı vardır.
Rıza (onay) hakkı
Kendi sağlığı ile ilgili kararlara iştirak edebilmesi için her birey
ilgili bilgileri alma hakkına sahiptir. Bu bilgiler bilimsel
araştırmalara katılım dahil olmak üzere herhangi bir işlem ve tedavi
için şarttır.
Sağlık hizmeti verenler gerçekleşecek herhangi bir ameliyat veya
tedaviye ilişkin tüm bilgileri -riskleri, sıkıntıları, yan etkileri ve
alternatif durumları ile ilgili bilgiler dahil olmak üzere- hastalara
vermek zorundadır. Hastanın tedavi veya tıbbi müdahaleye itiraz etme
hakkı veya tedavi sürecinde kararını değiştirip devam edilmesine karşı
itiraz etme hakkı vardır. Hasta sağlık durumu ile ilgili bilgilendirilme
konusuna itiraz hakkına sahiptir.
Özgür seçim hakkı
Yeterli bilgiye sahip her birey, farklı tedavi yöntemleri ve tedaviyi
verecek kişiler arasında seçim yapma hakkına sahiptir. Hasta, hangi
teşhis ve tedavi yönteminin kullanılacağı ve doktor, uzman veya hastane
seçimi konularında karar verme hakkına sahiptir. Sağlık hizmetleri, bu
tedaviyi uygulayacak çeşitli sağlık kurumları ve doktorlar ile alınan
sonuçlar hakkında bilgi vererek, bu hakkın kullanılabileceğini temin
etmelidirler. Bu hakkın kullanımını kısıtlayan tüm engeller
kaldırılmalıdır.
Özel ve gizlilik hakkı
Her birey kişisel bilgilerinin; sağlık durumu, yapılan teşhis ve tedavi
konularında bilginin yanı sıra teşhis ve tedavi yapılırken veya özel
ziyaretlerinin gizliliğinin muhafazası hususunda, gizli tutulmasını
talep etme hakkına sahiptir. Bir bireyin sağlık durumuna veya ona
uygulanan tedaviye ilişkin bilgi ve veriler gizli olmalı ve muhafaza
edilmelidir. Tıbbi müdahale sırasında bile kişisel gizliliğe saygı
gösterilmeli, yani uygun ortamda yapılmalı ve gerçekten orada bulunması
gerekli olan kişiler nezdinde yapılmalıdır.
Hastaların vaktine saygı
Her birey hızlı ve önceden belirtilen süre içerisinde gerekli tedaviyi
alma hakkına sahiptir. Bu hak tedavinin her aşaması için geçerlidir.
Belli bir süre içinde verilmesi gereken hizmetler dikkate alınarak,
bekleme sürelerinin belirlenmesi sağlık hizmetlerinin görevidir. Önceden
belirlenen süre içerisinde sağlık hizmeti verilemezse, aynı kalitede
alternatif hizmetler kullanım ihtimali garanti edilmeli ve bundan
kaynaklanan harcamalar makul bir süre içerisinde hastalara geri
ödenmelidir.
Doktorlar, hastalarına bilgi verme süresi dahil olmak üzere yeterli
zaman ayırmalıdır.
Saygınlık görme
Her bireyin saygı, itina ve ihtimam gösterilerek, güleryüzlü, nazik,
şefkatli ve hijyenik şartlar sağlanmış, gürültü ve rahatsız edici bütün
etkenler bertaraf edilmiş bir ortamda sağlık hizmeti alma hakkı vardır.
Dini vecibeleri yerine getirme
Her bireyin, kuruluşun imkanları ölçüsünde ve idarece alınan tedbirler
çerçevesinde, dini vecibelerini yerine getirme hakkı vardır.
Ziyaret ve refakatçi hakkı
Her bireyin, kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak
ziyaretçi kabul etme, mevzuat ve imkanlar ölçüsünde ve hekimin uygun
görmesi durumunda refakatçi bulundurmayı isteme hakkı vardır.
Kalite standartları hakkı
Her birey, yüksek kalitede sağlık hizmetinden yararlanma hakkına
sahiptir. Kaliteli sağlık hizmeti hakkı, sağlık kurumları ve sağlık
personelinin teknik performans, konfor ve insan ilişkileri açısından
tatmin edici seviyelerde sunum yapmasını gerektirir.
Güvenlik
Kötü işleyen sağlık hizmetlerinden, tıbbi yanlışlık ve hatalardan
meydana gelen zararlardan her bir bireyin korunma hakkı vardır ve yüksek
güvenlik standartlarını karşılayan sağlık hizmetleri ve tedavilerinden
de yararlanma hakkı vardır.
Yenilik hakkı
Her birey uluslararası standartlara göre, yeniliklerden -teşhis
prosedürleri dahil olmak üzere- yararlanma hakkına sahiptir. Sağlık
hizmetlerinin görevi, özellikle az rastlanan hastalıkları dikkate alarak
araştırmalar yapmak ve onları desteklemektir.
Gereksiz ağrı/acı ve sıkıntıdan sakınma hakkı
Her birey hastalığının her evresinde, mümkün olduğu ölçüde acı ve
sıkıntıdan korunma hakkına sahiptir. Sağlık Hizmetleri, bu amaçla
hastanın tedavisinin kolay ve rahat geçmesi için gerekli tedbirleri
almalıdır.
Kişisel tedavi hakkı
Her birey kendi kişisel ihtiyaçlarına göre teşhis ve tedavi
programlarını yönlendirme hakkına sahiptir. Sağlık Hizmetleri, bu amaçla
tedavi hakkını her zaman ilk sırada tutan esnek programlar temin
etmelidir.
Şikayet hakkı
Her bireyin bir zarar gördüğünde şikayette bulunma hakkı vardır. Sağlık
Hizmetleri, hastalara sahip oldukları haklar konusunda bilgi vermelidir.
Şikayet, belli bir süre içerisinde sağlık hizmetleri yetkilileri
tarafından yazılı olarak cevaplandırılmalıdır.
Tazminat hakkı
Sağlık tedavisi sırasında fiziksel veya manevi ve psikolojik zarar gören
bireyin kısa bir sürede tazminat alma hakkı vardır. Sağlık Hizmetleri,
sorumluluğun gerçekte kimde olduğu tespit edilemese bile, zararın nedeni
ve önemi ne olursa olsun tazminat hakkının her zaman var olduğunu temin
etmelidir.
Hasta ve hasta yakını sorumlulukları
Hasta ve yakınlarının sağlık bilgilerinin değerlendirilmesi, tanı ve
tedavinin sağlanmasında gerekli olduğundan, bu bilgileri hastanın tedavi
ve bakımından doğrudan sorumlu olan kişilere tam ve doğru olarak
aktarmak hasta ve yakınlarının sorumluluğundadır.
Hasta ve yakınları tanı ve tedaviyle ilgili açıklamaları anlamakta
güçlük çektiklerinde, bu durumu hastanın bakımından sorumlu kişilere
bildirmeli ve akla gelen tüm soruları sormalıdır.
Hasta ve yakınları, tedavi ve izleme sürecinde karşılaştıkları
beklenmedik gelişmeleri hastanın bakımından sorumlu kişilere
bildirmelidir.
Hasta ve yakınları, hastanın tıbbi durumu hakkında bilgilendirildikten
ve açıklamaları doğru anlayıp anlamadıklarından hastanın bakımından
sorumlu kişilerle birlikte tekrar değerlendirdikten sonra, alınacak
kararlara aktif olarak katılmalı, yapılan tedaviye onay verip
vermediğini bildirmelidir.
Hastanın sağlığıyla ilgisi olan ve gereksinim duyulan konularda, ilgili
birimlere nasıl ulaşılacağı ve buralardan nasıl yararlanılacağı
hakkındaki soru ve görüşlerini kurumun ilgili birimlerine iletmelidir.
Ad, soyad, adres, telefon, kayıt numarası gibi temel bilgilerin
değişmesi durumunda kurumu bilgilendirmelidir.
Hasta ve yakınları, randevu zamanına bağlı kalmalı ve gecikmeleri
önlemeli, gecikme olduğu durumlarda diğer hastaların önce görülmelerini
sağlayarak kuruma yardımcı olmalıdır.
Hasta ve yakınlarının aldıkları sağlık hizmetinin mali sorumluluğu ya da
sağlık güvence sistemiyle ilgili konular hasta ve yakınlarına aittir.
Hasta ve yakınları, diğer hastaların ve sağlık çalışanlarının haklarını
göz önünde bulundurmalıdır.
*
HASTA HAKLARI ŞİKAYET FORMU
*
TIKLA
|